DIY siliconenmal maken: volledige checklist

  • Bijgewerkt
  • Door Aaron Lin
  • 6
  • 9 min lezen

Voor beginners kan het voorbereiden van alle materialen en gereedschappen voor het maken van siliconenmallen ingewikkeld lijken. Daarom hebben wij een uitgebreide checklist samengesteld met de belangrijkste benodigdheden en een korte uitleg van hun functie. Deze lijst helpt u om goed voorbereid aan uw project voor het maken van siliconenmallen te beginnen.

1. Mastermodel

3D-geprint mastermodel voor een siliconenmal3D-geprint mastermodel voor een siliconenmal

Een mastermodel is het oorspronkelijke model waarvan de siliconenmal wordt gemaakt. Wanneer er geen fysiek model beschikbaar is, kan eerst een digitaal ontwerp met CAD-software worden gemaakt. Dit ontwerp kan vervolgens met een 3D-printer laag voor laag worden opgebouwd tot een driedimensionaal mastermodel.

2. Malbak

malbak voor het maken van een siliconenmalmalbak voor het maken van een siliconenmal

De malbak omsluit het mastermodel en bepaalt de buitenafmetingen en vorm van de siliconenmal. De malbak houdt de vloeibare siliconen tijdens het gieten op hun plaats, zodat deze rond het mastermodel kunnen uitharden. Malbakken worden meestal gemaakt van gladde materialen, zoals acrylplaten, houten platen of kunststof.

3. Lijmpistool

lijmpistool voor het afdichten van een malbaklijmpistool voor het afdichten van een malbak

Een lijmpistool brengt smeltlijm aan door een vaste lijmstaaf te verhitten. Bij het maken van siliconenmallen wordt de lijm gebruikt om kieren en verbindingen van de malbak af te dichten, zodat de vloeibare siliconen tijdens het gieten niet weglekken. Het lijmpistool kan ook worden gebruikt om het mastermodel stevig op de ondergrond te bevestigen, zodat het niet gaat drijven of verschuiven.

4. Losmiddel

losmiddel voor siliconenmallenlosmiddel voor siliconenmallen

Een losmiddel wordt op het mastermodel of op andere contactoppervlakken aangebracht om te voorkomen dat de uitgeharde siliconen eraan blijven kleven. Hierdoor kan de mal na het uitharden gemakkelijker en met minder risico op beschadiging worden ontvormd.

5. Boetseerklei

zwavelvrije boetseerklei voor een tweedelige siliconenmalzwavelvrije boetseerklei voor een tweedelige siliconenmal

Bij het maken van tweedelige siliconenmallen wordt boetseerklei gebruikt om een deel van het mastermodel tijdelijk in te bedden en de scheidingslijn van de mal te vormen. De klei kan met de hand worden gevormd en vaak opnieuw worden gebruikt. Wanneer de klei te hard is, kan deze voorzichtig worden verwarmd om haar beter verwerkbaar te maken. Gebruik bij platinasiliconen altijd zwavelvrije boetseerklei, omdat zwavelverbindingen de uitharding kunnen verstoren.

6. Vloeibare siliconen

RTV-2-siliconen voor het maken van mallenRTV-2-siliconen voor het maken van mallen

Voor handgemaakte siliconenmallen worden vaak RTV-2-siliconen gebruikt. De keuze van het siliconenmateriaal bepaalt onder meer de kleur, hardheid, flexibiliteit en duurzaamheid van de mal. De belangrijkste categorieën zijn tinsiliconen en platinasiliconen. Kies het geschikte materiaal op basis van het mastermodel, het gietmateriaal en de eisen van uw project. Raadpleeg voor meer informatie de uitgebreide selectiegids voor RTV-2-siliconen.

7. Polyurethaanhars

polyurethaanhars voor vacuümgietenpolyurethaanhars voor vacuümgieten

Polyurethaanhars wordt veel gebruikt voor het maken van prototypes en kleine productseries door middel van vacuümgieten. Afhankelijk van het type kan de hars binnen korte tijd, bijvoorbeeld ongeveer tien minuten, beginnen uit te harden. Bij vacuümgieten wordt het polyurethaanmateriaal onder gecontroleerde vacuümomstandigheden in een siliconenmal gegoten.

8. Siliconenverdunner

siliconenverdunner voor vloeibare siliconensiliconenverdunner voor vloeibare siliconen

Een siliconenverdunner wordt gebruikt om de viscositeit van vloeibare siliconen te verlagen, zodat het materiaal gemakkelijker vloeit en fijne details beter kan bereiken. Siliconenolie is een veelgebruikte verdunner. Een te grote hoeveelheid kan echter de hardheid, sterkte en andere eigenschappen van de uitgeharde siliconen beïnvloeden. Lees voor meer informatie het artikel 'Effecten van verdunners op de eigenschappen van siliconen'.

9. Verdikkingsmiddel voor siliconen

thixotroop verdikkingsmiddel voor siliconenthixotroop verdikkingsmiddel voor siliconen

Een thixotroop verdikkingsmiddel wordt aan vloeibare siliconen toegevoegd om de viscositeit te verhogen. Hierdoor loopt het materiaal minder snel van verticale of gebogen oppervlakken af. Het wordt vooral gebruikt bij de kwasttechniek, waarbij meerdere lagen siliconen op het mastermodel worden aangebracht om een flexibele kwastmal te vormen.

10. Siliconenpigment

pigment voor het kleuren van vloeibare siliconenpigment voor het kleuren van vloeibare siliconen

Siliconenpigment is een speciaal kleurmiddel dat met vloeibare siliconen wordt gemengd. Hiermee kan de gewenste kleur van de siliconen worden verkregen, zodat mallen of siliconenproducten in verschillende kleuren kunnen worden gemaakt. Gebruik uitsluitend pigmenten die compatibel zijn met het betreffende siliconensysteem.

11. Elektronische weegschaal

elektronische weegschaal voor het afwegen van siliconenelektronische weegschaal voor het afwegen van siliconen

Voor het mengen van tweecomponentensiliconen is een elektronische weegschaal noodzakelijk om de voorgeschreven gewichtsverhouding nauwkeurig af te meten. Kies bij voorkeur een weegschaal met een roestvrijstalen weegplatform, omdat dit duurzaam en gemakkelijk schoon te maken is. De weegschaal moet een nauwkeurigheid van 1 gram en een tarrafunctie hebben.

12. Vacuümpomp

vacuümpomp voor het ontluchten van vloeibare siliconenvacuümpomp voor het ontluchten van vloeibare siliconen

Een vacuümpomp wordt gebruikt voor de vacuümontluchting van gemengde vloeibare siliconen. Onder vacuüm zetten de ingesloten luchtbellen uit, stijgen ze naar het oppervlak en barsten ze open. Hierdoor wordt de hoeveelheid lucht in het materiaal verminderd en neemt het risico op zichtbare luchtbellen in de uitgeharde siliconenmal af.

13. Drukvat

drukvat voor het verwerken van polyurethaanharsdrukvat voor het verwerken van polyurethaanhars

Een drukvat wordt gebruikt om luchtbellen in polyurethaanhars tijdens het uitharden sterk samen te persen. De luchtbellen worden hierdoor zo klein dat ze met het blote oog nauwelijks zichtbaar zijn. In tegenstelling tot vacuümontluchting verwijdert een drukvat de lucht niet uit het materiaal, maar verkleint het de aanwezige luchtbellen.

14. Oven

oven voor het versnellen van de uitharding van siliconenoven voor het versnellen van de uitharding van siliconen

Wanneer de productspecificaties dit toelaten, kan gecontroleerde verwarming in een oven de uitharding van vloeibare siliconen versnellen. Gebruik uitsluitend de aanbevolen temperatuur en controleer of het mastermodel, de malbak en alle gebruikte materialen hittebestendig zijn.

15. Koelkast

koelkast voor het koelen van RTV-2-siliconenkoelkast voor het koelen van RTV-2-siliconen

Bij sommige RTV-2-siliconen en polyurethaan gietharsen kan koeling helpen om de verwerkingstijd te verlengen. De goed afgesloten materialen kunnen bijvoorbeeld 2-3 uur in de koelkast worden gekoeld. Controleer vooraf de productinformatie en voorkom dat vocht of condens in contact komt met de componenten.

16. Mengbeker

mengbeker voor tweecomponentensiliconenmengbeker voor tweecomponentensiliconen

Een mengbeker wordt gebruikt om de twee componenten van vloeibare siliconen af te wegen en te mengen. Kunststof maatbekers zijn hiervoor meestal geschikt. Kies een beker met voldoende extra inhoud, vooral wanneer het mengsel onder vacuüm wordt ontlucht, omdat de siliconen tijdens het ontluchten tijdelijk sterk kunnen uitzetten.

17. Roerstaaf

platte roerstaaf voor het mengen van siliconenplatte roerstaaf voor het mengen van siliconen

Een roerstaaf wordt gebruikt om component A en component B grondig te mengen, zodat het materiaal gelijkmatig kan uitharden. Gebruik bij voorkeur een brede, platte roerstaaf en schraap tijdens het mengen ook langs de bodem en de wanden van de mengbeker. Een dunne ronde staaf is minder geschikt voor het mengen van viskeuze vloeibare siliconen.

18. Kwast

wegwerpkwast voor het aanbrengen van vloeibare siliconenwegwerpkwast voor het aanbrengen van vloeibare siliconen

Bij het maken van een kwastmal worden kwasten gebruikt om vloeibare siliconen in meerdere lagen op het mastermodel aan te brengen. Hiervoor worden meestal goedkope wegwerpkwasten gebruikt, omdat uitgeharde siliconen moeilijk uit de haren kunnen worden verwijderd.

19. Meetgereedschap

liniaal en meetgereedschap voor siliconenmallenliniaal en meetgereedschap voor siliconenmallen

Meetgereedschap is belangrijk voor het nauwkeurig ontwerpen en opbouwen van siliconenmallen. Schuifmaten, linialen en meetlinten worden gebruikt om de afmetingen van het mastermodel, de wanddikte van de mal en de benodigde ruimte in de malbak te bepalen.

20. Scharen of messen

schaar en scalpels voor het afwerken van een siliconenmalschaar en scalpels voor het afwerken van een siliconenmal

Scharen, messen en scalpels worden gebruikt om overtollige siliconen weg te snijden, gietopeningen te maken en de randen van de uitgeharde mal netjes af te werken. Gebruik scherp snijgereedschap zorgvuldig om beschadiging van de mal en persoonlijk letsel te voorkomen.

21. Beschermende handschoenen

nitril wegwerphandschoenen voor het werken met vloeibare siliconennitril wegwerphandschoenen voor het werken met vloeibare siliconen

Bij het verwerken van vloeibare siliconen is direct huidcontact niet altijd volledig te voorkomen. Het dragen van geschikte wegwerphandschoenen beperkt de blootstelling en maakt het opruimen gemakkelijker. Gebruik bij voorkeur nitril handschoenen. Sommige latexproducten kunnen de uitharding van platinasiliconen beïnvloeden.

De benodigde materialen en gereedschappen kunnen verschillen afhankelijk van het type mal, het gekozen siliconensysteem en het gebruikte gietmateriaal. Pas deze checklist daarom aan de specifieke eisen van uw project aan en raadpleeg altijd het technisch gegevensblad en het veiligheidsinformatieblad van de gebruikte materialen.

Was dit nuttig?

Over de auteur

Aaron Lin is een siliconenadviseur die zich sinds 2013 specialiseert in siliconen voor het maken van mallen. Hij heeft uitgebreide ervaring met het analyseren en oplossen van uiteenlopende problemen bij de verwerking van siliconenmaterialen…

Reacties & vragen

    Anoniem
    verificatiecode