Uithardingsremming bij platinasiliconen

Platinasiliconen worden veel gebruikt voor het maken van mallen vanwege hun lage krimp, goede maatvastheid en stabiele materiaaleigenschappen. Doorschijnende platinasiliconen hebben vaak een relatief lage viscositeit, terwijl transparante formuleringen juist een hogere viscositeit kunnen hebben. Niet ieder product is automatisch geschikt voor huid- of voedselcontact; dit moet blijken uit de productspecificaties en relevante testrapporten. Een belangrijk aandachtspunt bij platinasiliconen is uithardingsremming. Wanneer het materiaal ondanks een juiste mengverhouding en grondige menging plaatselijk kleverig blijft, kan contact met een remmende stof de oorzaak zijn. Dit wordt ook wel inhibitie of katalysatorvergiftiging genoemd.

kleverige siliconenmal door uithardingsremming

1. Principe van uithardingsremming

Platinasiliconen zijn additiehardende siliconen waarbij een platinakatalysator de reactie tussen de reactieve bestanddelen van component A en component B mogelijk maakt. Bepaalde chemische stoffen kunnen de activiteit van deze katalysator verminderen of blokkeren. Het aangetaste materiaal kan daardoor langzaam uitharden, kleverig blijven of helemaal niet uitharden. De gevoeligheid voor remming verschilt per formulering en hangt ook af van de aard en hoeveelheid van de verontreiniging.

Wanneer de platinakatalysator door een verontreiniging wordt gedeactiveerd, lost extra verwarming het probleem doorgaans niet op. Warmte kan de normale uitharding van een compatibel mengsel versnellen, maar kan een chemisch geremde reactie meestal niet herstellen. Verwijder het mislukte materiaal, reinig of isoleer het contactoppervlak en voer eerst een kleine compatibiliteitstest uit voordat u de mal opnieuw maakt.

2. Kenmerken van uithardingsremming

Bij uithardingsremming kan de buitenzijde van de siliconenmal normaal lijken, terwijl het oppervlak dat rechtstreeks met het mastermodel in contact stond kleverig, zacht of vloeibaar blijft. De remming blijft vaak beperkt tot het verontreinigde contactgebied. Wanneer ook het materiaal buiten het contactoppervlak niet goed uithardt, kunnen andere oorzaken een rol spelen, zoals een onjuiste mengverhouding, onvoldoende mengen, een te lage temperatuur of verwisseling van componenten.

3. Stoffen die uithardingsremming kunnen veroorzaken

Bij het werken met platinasiliconen moet contact met mogelijk remmende stoffen zoveel mogelijk worden voorkomen. Hieronder staan veelvoorkomende materialen en verontreinigingen die de uitharding kunnen verstoren. De gevoeligheid verschilt per product; voer daarom bij twijfel altijd vooraf een kleine test uit.

1. Zwavelverbindingen: bijvoorbeeld zwavelhoudende boetseerklei en bepaalde gevulkaniseerde rubbers, latexproducten of handschoenen die zwavelhoudende bestanddelen bevatten.
2. Tinverbindingen: onder meer resten van tinsiliconen, tinkatalysatoren, tinhoudende kitten en verontreinigde menggereedschappen.
3. Stikstofhoudende verbindingen: zoals bepaalde aminen, amiden, nitrilen, cyanaten en andere stikstofhoudende additieven.
4. Fosforhoudende verbindingen en bepaalde andere stoffen die de activiteit van de platinakatalysator kunnen verminderen.
5. Sommige verven, lijmen, kitten en resten van soldeerflux, afhankelijk van hun samenstelling en uithardingstoestand.
6. Onvoldoende uitgeharde 3D-geprinte UV-harsmodellen en resten van was- of reinigingsmiddelen op het geprinte oppervlak.
7. Gechloreerde oplosmiddelen en oppervlakken waarop nog resten van dergelijke oplosmiddelen aanwezig zijn.
8. Aceton, butanon (MEK) en andere reinigingsmiddelen wanneer ze niet volledig zijn verdampt of onzuiverheden achterlaten.
9. Kleefband en lijmresten, vooral wanneer de gebruikte lijmlaag onbekende remmende bestanddelen bevat.
10. Coatings, verven, primers en oplosmiddelhoudende afdichtlagen die nog niet volledig zijn uitgehard of uitgedampt.
11. Bepaalde gelcoats, polyesterharsen en samengestelde coatingsystemen.
12. Sommige polyurethanen, urethaankitten en materialen met amine- of tinhoudende katalysatoren.
13. Composiet-prepregs, lossingsmiddelen en andere industriële materialen waarvan de chemische compatibiliteit niet is bevestigd.

Deze lijst is niet volledig en een genoemd materiaal veroorzaakt niet bij iedere platinasiliconenformulering automatisch remming. Breng daarom een kleine hoeveelheid gemengde siliconen aan op een onopvallend deel of een afzonderlijk testmonster. Laat het materiaal gedurende de voorgeschreven tijd uitharden en controleer daarna of het contactoppervlak volledig droog en niet-kleverig is.

4. Praktische aanbevelingen

Wanneer u zowel tinsiliconen als platinasiliconen verwerkt, moet u kruisverontreiniging voorkomen. Hoewel beide tot de categorie RTV-2-siliconen behoren, kunnen kleine resten van tinkatalysator de uitharding van platinasiliconen verstoren. Gebruik daarom afzonderlijke mengbekers, roerstaven, kwasten, handschoenen en werkoppervlakken. Bewaar beide systemen duidelijk gemarkeerd en bij voorkeur gescheiden van elkaar.

5. Uithardingsremming voorkomen

1. Controleer of pigmenten, verdikkingsmiddelen, verdunners, vertragers, versnellers en andere additieven uitdrukkelijk compatibel zijn met platinasiliconen.

2. Wanneer het project geen platinasiliconen vereist en het mastermodel mogelijk remmende stoffen bevat, kunnen tinsiliconen een praktischer alternatief zijn vanwege hun bredere materiaalcompatibiliteit.

3. Reinig het mastermodel zorgvuldig en laat water, oplosmiddelen, verf, lijm en andere oppervlaktebehandelingen volledig drogen of uitharden voordat u de siliconen aanbrengt.

4. Wanneer direct contact met een mogelijk remmend materiaal niet kan worden vermeden, kan een volledig uitgeharde en vooraf geteste barrièrecoating worden aangebracht. Een geschikte transparante acrylcoating kan in sommige gevallen effectief zijn. Breng meerdere dunne lagen aan, laat deze volledig uitharden en voer daarna altijd een compatibiliteitstest met de platinasiliconen uit.